Kinderen ‘teruggeven naar de natuur’
In een half afgebouwd pand in Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone, woont Annabel (3) met haar moeder Ramatu. Maar als het aan de omgeving ligt, zou Ramatu haar dochter moeten ‘teruggeven aan de natuur’. Haar Laten ophouden met leven, want een kind zoals zij: dat is vervloekt. Dit verhaal gaat over stigma, overleven en over de mensen die kinderen als Annabel op tijd weten te vinden.
Moeder en dochter hebben alleen een vochtig kamertje voor zichzelf. Ze slapen op natte kleden want het dak lekt. In het gebouw wonen nog meer mensen. Het is er druk met medebewoners en spelende kinderen. Er is veel rook van houtskoolvuren om op te koken. Mensen in haar omgeving, zelfs familieleden, zeggen dat Annabel moet worden ‘teruggegeven aan de natuur’. Dat ze achtergelaten moet worden in het bos om opgegeten te worden door wilde dieren.
Armoede, angst en bijgeloof
In sommige gemeenschappen in Sierra Leone worden kinderen met een handicap als een vloek of zelfs als duivels beschouwd. Moeders horen op straat dat hun kind een demoon en ‘terug moet naar de natuur’. Achtergelaten in het bos om te sterven. Het is een onwerkelijk idee voor iemand uit Nederland om te horen. Maar in sommige delen van de wereld is dat juist de harde realiteit, zoals voor Annabel. Het is gedreven door armoede, angst en bijgeloof.
Wat ‘terug naar de natuur’ echt betekent
Het voorstel om Annabel ‘voor haar eigen bestwil’ te laten sterven, hoort Ramatu keer op keer. Zelfs van familie. Het is een uiting van extreem stigma, maar ook van onmacht, uitzichtloosheid en armoede. Een kind dat levenslang zorg nodig heeft wordt als last gezien. Dit maakt vroegtijdig opsporen en beschermen levensbelangrijk.
Sierra Leone is een van de armste landen ter wereld; 1 op de 15 kinderen heeft een handicap. In zulke omstandigheden wegen stigma’s en wanhoop extra zwaar en worden kinderen vaak letterlijk aan het zicht onttrokken.
Verborgen kinderen vinden
Onze partnerorganisatie One Family People gaat met een netwerk van gespecialiseerde partners op zoek naar deze verborgen kinderen. We bieden een uitweg uit hun nijpende situatie en werken daarbij volgens de CBR-strategie (Community Based Rehabilitation). Dat betekent dat we niet alleen het kind steunen, maar ook de familie en de buurt betrekken in die hulp.
Zorgcoördinatoren zoals Babra rijden op een motor van gemeenschap naar gemeenschap, luisteren, bouwen vertrouwen op en vragen door. Tot iemand fluistert: “Daar, achter dat doek.” Zo vond Babra Annabel en haar moeder Ramatu in die donkere kamer. Die kamer met lekkend dak, waar moeder en dochter op natte kleden sliepen.
“Wat ik aantrof raakte me”, vertelt Babra. “Ik staarde recht in de ogen van een tengere vrouw. Ik legde uit dat ik bij een organisatie werk die zich inzet voor kinderen met een beperking. Ramatu nam me in vertrouwen.”
Bekijk deze video voor het verhaal van Annabel.
Kern van het werk
Een kind vroegtijdig opsporen is van levensbelang. Maar als het eenmaal gevonden is, is de juiste aanpak net zo belangrijk:
- Opsporen & vertrouwen krijgen: vertrouwen krijgen bij de omgeving van het kind en de familie horen. Maar ook stigma’s voorzichtig bespreekbaar maken.
- Snelle eerste stappen: medische diagnose stellen: wat heeft het kind nodig? Helpen met de basisvoorzieningen zoals voeding.
- Traject op maat: diagnose, fysiotherapie en praktische hulpmiddelen waar mogelijk.
- Draagvlak in de gemeenschap: voorlichting aan familie en buren geven. De mythes en angst vervangen door kennis en begrip.
Hoop is een werkwoord
Waar anderen muren zien, ziet het team van zorgprofessionals kansen. Voor Annabel betekent dat: een plan voor medische begeleiding. En voor haar moeder moet er perspectief op inkomen komen en steun uit de buurt. Maar ook uiteraard een droge en veilige slaapplek, minder dreiging vanuit de omgeving, een eerste oefening fysiotherapie. Elke kleine stap brengt een betere toekomst dichterbij.
